Stan prawny na 20.10.2026 r. · Aktualizacja: 20.10.2026 r. · Konsultacja prawna: Kancelaria Adwokacka GTWS
Najkrótsza odpowiedź. Osoba z niepełnosprawnością może dostać od starosty jednorazową dotację z PFRON na założenie firmy:
- musi być zarejestrowana w urzędzie pracy jako bezrobotna albo jako poszukująca pracy, która nie pracuje,
- dostanie do 6-krotności przeciętnego wynagrodzenia (obecnie do 55’398,78 PLN), jeśli zobowiąże się prowadzić firmę co najmniej 12 miesięcy, albo od 6- do 15-krotności (do 138’496,95 PLN) – przy 24 miesiącach,
- nie może wcześniej otrzymać bezzwrotnych środków publicznych na ten cel – np. dotacji z urzędu pracy,
- firmę rejestruje dopiero po podpisaniu umowy ze starostą – wtedy dostaje pieniądze.
W artykule
Kto może dostać dotację z PFRON
Środki na podjęcie działalności przyznaje starosta ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (art. 12a ust. 1 ustawy o rehabilitacji). Może je dostać osoba niepełnosprawna, która:
- ma orzeczenie potwierdzające niepełnosprawność – o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie równoważne,
- jest zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotna albo jako poszukująca pracy i niepozostająca w zatrudnieniu (art. 11 ust. 1 ustawy, § 2 ust. 1 rozporządzenia),
- podejmuje działalność po raz pierwszy albo ponownie – po co najmniej 12 miesiącach od zakończenia poprzedniej (§ 2 ust. 1 pkt 1–2 rozporządzenia),
- nie otrzymała wcześniej bezzwrotnych środków publicznych na ten cel (art. 12a ust. 1 ustawy).
Dotacja może sfinansować działalność gospodarczą, rolniczą albo założenie spółdzielni socjalnej lub przystąpienie do niej. Gdy kilka osób zakłada firmę wspólnie, środki przyznaje się odrębnie każdej z nich (§ 2 ust. 2 rozporządzenia).
Ustawa nie uzależnia dotacji od stopnia niepełnosprawności. Jeśli nie masz jeszcze orzeczenia, zacznij od wpisu Orzeczenie o niepełnosprawności – jak uzyskać w 6 krokach.
Ile wynosi dotacja
Kwotę określa umowa ze starostą. Jej górna granica zależy od tego, na jak długo zobowiążesz się prowadzić firmę – nieprzerwanie (art. 12a ust. 1 pkt 1–2 ustawy):
| Zobowiązanie | Limit | Kwota od 1.09.2026 r. |
|---|---|---|
| co najmniej 12 miesięcy | do 6 × przeciętne wynagrodzenie | do 55’398,78 PLN |
| co najmniej 24 miesiące | od 6 do 15 × przeciętne wynagrodzenie | od 55’398,78 do 138’496,95 PLN |
Przeciętne wynagrodzenie to w tej ustawie przeciętne wynagrodzenie z poprzedniego kwartału, stosowane od pierwszego dnia miesiąca po jego ogłoszeniu przez Prezesa GUS (art. 2 pkt 4). Od 1.09.2026 r. wynosi 9’233,13 PLN (II kwartał 2026 r., M.P. z 2026 r. poz. 779). Kwoty zmienią się po ogłoszeniu wynagrodzenia za III kwartał 2026 r.
To limity, a nie kwota gwarantowana. Starosta ustala wysokość dotacji w negocjacjach – na podstawie kosztorysu z wniosku i środków PFRON, które rada powiatu przeznaczyła na to zadanie.
Na co można wydać pieniądze
Ray Bradbury w powieści 451° Fahrenheita pisze: „Jeśli nie chcesz zbudować domu, schowaj gwoździe i drzewo”. Przy firmie działa to w drugą stronę – kto chce ją zbudować, musi najpierw zgromadzić materiał. Dlatego wniosek zaczyna się od listy wydatków.
Dotacja pokrywa wydatki niezbędne do podjęcia działalności, jeżeli uwzględnisz je we wniosku (§ 2 ust. 3 rozporządzenia):
- środki trwałe – np. sprzęt, urządzenia, meble,
- inne produkty i usługi, w tym remontowe,
- pomoc prawną, szkolenia, konsultacje i doradztwo,
- wartości niematerialne i prawne – np. oprogramowanie,
- zezwolenia potrzebne do prowadzenia działalności.
Przy gabinecie fizjoterapii lub masażu najczęściej będą to stół rehabilitacyjny, sprzęt do kinezyterapii, aparaty do fizykoterapii i meble medyczne. Przygotujemy ofertę do kosztorysu we wniosku i pomożemy dobrać sprzęt do profilu działalności.
Tel. 12 311 07 36, dofinansowania@x-reh.pl
Jak dostać dotację – krok po kroku
- Krok 1 Zarejestruj się w urzędzie pracy. Jako osoba bezrobotna albo poszukująca pracy, która nie pozostaje w zatrudnieniu. Wniosek złożysz do starosty właściwego ze względu na miejsce tej rejestracji (§ 3 ust. 1 rozporządzenia).
- Krok 2 Przygotuj wniosek i kosztorys. Wzór wniosku jest załącznikiem do rozporządzenia (§ 3 ust. 3). Rozporządzenie wymienia też dokumenty dołączane do wniosku – m.in. potwierdzające kwalifikacje, wkład własny, ustalenia z dostawcami i działania marketingowe (§ 3 ust. 2). Fizjoterapeuta dołączy np. dokument potwierdzający prawo wykonywania zawodu.
- Krok 3 Uzupełnij braki. Jeśli wniosek ma braki, starosta w 14 dni od jego otrzymania informuje o nich i daje 14 dni na uzupełnienie. Nieuzupełniony wniosek pozostaje bez rozpatrzenia (§ 5 ust. 2 i 4).
- Krok 4 Poczekaj na informację i negocjuj. Starosta informuje o sposobie rozpatrzenia wniosku w 30 dni od złożenia kompletnego wniosku – ale nie wcześniej niż po podjęciu przez radę powiatu uchwały o podziale środków PFRON (§ 6 ust. 1). Odmowa musi zawierać uzasadnienie (§ 6 ust. 2). Przy pozytywnej informacji starosta wzywa Cię do negocjacji. Jeśli w 14 dni nie uzgodnicie warunków, umowy się nie zawiera (§ 6 ust. 3 i 5).
- Krok 5 Podpisz umowę i ustanów zabezpieczenie. Umowę zawiera się na piśmie w 14 dni od zakończenia negocjacji (§ 7 ust. 1 i 3). Określa ona m.in. kwotę, cele, okres prowadzenia działalności i formę zabezpieczenia zwrotu.
- Krok 6 Zarejestruj firmę i odbierz pieniądze. Środki wypłaca się w 14 dni od zawarcia umowy – po przedstawieniu potwierdzenia wpisu działalności do CEIDG albo KRS (§ 8 ust. 1).
Uwaga. Nie zakładaj firmy przed podpisaniem umowy. Dotacja jest na podjęcie działalności, a w dniu złożenia wniosku musisz być zarejestrowany w urzędzie pracy. Wpis do CEIDG przedstawiasz dopiero po zawarciu umowy.
Umowa, zabezpieczenie i zwrot
Rozporządzenie wylicza, co musi znaleźć się w umowie (§ 7 ust. 2). Podpisując ją, zobowiązujesz się m.in.:
- wydać środki na cele wskazane w umowie i udokumentować wydatki,
- prowadzić działalność nieprzerwanie przez 12 albo 24 miesiące – zależnie od kwoty,
- rozliczyć dotację w terminie z umowy i informować starostę o zmianach,
- zwrócić równowartość VAT, jeśli odliczysz go od zakupów sfinansowanych z dotacji – w terminach z rozporządzenia, liczonych od złożenia deklaracji albo od otrzymania zwrotu podatku.
Zwrot zabezpiecza się w jednej z form z rozporządzenia: poręczenie, weksel z poręczeniem wekslowym (awal), gwarancja bankowa, zastaw, blokada rachunku bankowego albo akt notarialny o poddaniu się egzekucji (§ 7 ust. 2). Wybraną formę określa umowa.
Jeśli z przyczyn leżących po Twojej stronie naruszysz warunki umowy – np. zamkniesz firmę przed czasem – zwracasz dotację z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych (art. 12a ust. 2 ustawy). Umowa przewiduje zwrot w 3 miesiące od wezwania starosty (§ 7 ust. 2).
PFRON czy urząd pracy?
Osoba z niepełnosprawnością zarejestrowana jako bezrobotna może starać się także o dofinansowanie z urzędu pracy na podstawie ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Obie formy wykluczają się – każda wymaga, by wnioskodawca wcześniej nie otrzymał bezzwrotnych środków publicznych na podjęcie działalności (art. 12a ust. 1 ustawy o rehabilitacji; art. 148 ust. 1 pkt 4 ustawy o rynku pracy).
| Dotacja z PFRON | Dofinansowanie z urzędu pracy | |
|---|---|---|
| Źródło | PFRON | Fundusz Pracy |
| Dla kogo | osoba niepełnosprawna zarejestrowana jako bezrobotna albo poszukująca pracy i niezatrudniona | m.in. osoba bezrobotna i niepracujący opiekun osoby niepełnosprawnej |
| Maksymalna kwota | 6× przy 12 miesiącach, 15× przy 24 miesiącach | 6× przeciętne wynagrodzenie |
| Okres prowadzenia firmy | 12 albo 24 miesiące | 12 miesięcy |
| Zwrot przy naruszeniu | z odsetkami jak dla zaległości podatkowych | z odsetkami ustawowymi |
Jeśli możesz zobowiązać się do prowadzenia firmy przez 24 miesiące, dotacja z PFRON pozwala uzyskać wyższą kwotę. Zasady dofinansowania z urzędu pracy opisujemy we wpisie Dofinansowanie z urzędu pracy na gabinet fizjoterapii.
Pomoc dla działającej firmy: kredyt i ZUS
Dofinansowanie oprocentowania kredytu. Osoba niepełnosprawna, która prowadzi działalność gospodarczą albo gospodarstwo rolne, może dostać z PFRON do 50% oprocentowania kredytu bankowego zaciągniętego na kontynuowanie działalności (art. 13 ust. 1 ustawy). Warunki:
- nie korzystała z pożyczki na podjęcie działalności albo pożyczka została w całości spłacona lub umorzona,
- nie dostała bezzwrotnych środków na podjęcie działalności albo prowadziła ją co najmniej 24 miesiące od otrzymania tej pomocy.
Dofinansowanie następuje na podstawie umowy ze starostą (art. 13 ust. 2).
Refundacja składek ZUS. PFRON refunduje osobie niepełnosprawnej prowadzącej działalność obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe – do wysokości składki liczonej od podstawy wymiaru z art. 18 ust. 8 i art. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 25a ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji). Refundacja wynosi (art. 25a ust. 1a):
- 100% – przy znacznym stopniu niepełnosprawności,
- 60% – przy umiarkowanym stopniu,
- 30% – przy lekkim stopniu.
Składki trzeba opłacić w całości najpóźniej w dniu złożenia wniosku. Wniosek składasz do PFRON za każdy miesiąc (art. 25c ust. 1). Refundacja nie przysługuje, jeśli opóźnienie w opłaceniu składek przekroczy 14 dni (art. 25a ust. 4).
Gabinet fizjoterapii z dotacją PFRON
Fizjoterapeuta z orzeczeniem o niepełnosprawności może sfinansować z dotacji PFRON start własnego gabinetu. Najpierw potrzebuje prawa wykonywania zawodu, wpisu do rejestru i lokalu spełniającego wymagania – kolejne kroki opisujemy we wpisie Jak otworzyć gabinet fizjoterapii – krok po kroku.
Po 2 latach działalności związanej z rehabilitacją osób niepełnosprawnych gabinet może dodatkowo ubiegać się o dofinansowanie sprzętu rehabilitacyjnego z PFRON przez powiat. Zobacz Dofinansowanie PFRON dla fizjoterapeutów.
Pytania i odpowiedzi
Ile wynosi dotacja z PFRON na założenie firmy w 2026 r.?
Do 6-krotności przeciętnego wynagrodzenia przy zobowiązaniu do prowadzenia firmy przez 12 miesięcy albo od 6- do 15-krotności przy 24 miesiącach (art. 12a ust. 1 ustawy o rehabilitacji). Od 1.09.2026 r. to odpowiednio do 55’398,78 PLN i do 138’496,95 PLN. Konkretną kwotę określa umowa ze starostą.
Czy trzeba być zarejestrowanym w urzędzie pracy?
Tak. Wnioskodawca musi być zarejestrowany jako bezrobotny albo jako poszukujący pracy, który nie pozostaje w zatrudnieniu (art. 11 ust. 1 ustawy, § 2 ust. 1 rozporządzenia). Wniosek składa się do starosty właściwego ze względu na miejsce rejestracji.
Czy można dostać dotację z PFRON i z urzędu pracy?
Nie. Obie formy wymagają, by wnioskodawca nie otrzymał wcześniej bezzwrotnych środków publicznych na podjęcie działalności. Trzeba wybrać jedną z nich.
Czy osoba z lekkim stopniem niepełnosprawności dostanie dotację?
Przepisy nie uzależniają dotacji na podjęcie działalności od stopnia niepełnosprawności. Stopień ma znaczenie dopiero przy refundacji składek ZUS – 100%, 60% albo 30% (art. 25a ust. 1a).
Czy dostanę dotację, jeśli wcześniej prowadziłem firmę?
Tak, jeśli od zakończenia poprzedniej działalności minęło co najmniej 12 miesięcy (§ 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia) i nie otrzymałeś wcześniej bezzwrotnych środków na jej podjęcie.
Co się stanie, jeśli zamknę firmę przed czasem?
Jeśli stanie się to z przyczyn leżących po Twojej stronie, zwrócisz dotację z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych (art. 12a ust. 2 ustawy) – w 3 miesiące od wezwania starosty.
Ile trwa rozpatrzenie wniosku?
Starosta informuje o sposobie rozpatrzenia w 30 dni od złożenia kompletnego wniosku, ale nie wcześniej niż po uchwale rady powiatu o podziale środków PFRON (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Potem są negocjacje (do 14 dni), umowa (w 14 dni od ich zakończenia) i wypłata (w 14 dni od zawarcia umowy).
Czy PFRON refunduje składki ZUS przedsiębiorcy z niepełnosprawnością?
Tak – obowiązkowe składki emerytalne i rentowe: 100% przy znacznym, 60% przy umiarkowanym i 30% przy lekkim stopniu niepełnosprawności (art. 25a ustawy). Wniosek składa się do PFRON za każdy miesiąc, a składki trzeba opłacić w terminie.
Treść prawną artykułu konsultowaliśmy z Kancelarią Adwokacką GTWS. Konsultacja dotyczyła treści prawnej, a nie oferty sklepu. Stan prawny na 20.10.2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej ani zasad przyjętych przez konkretny powiat.
Źródła – teksty aktów prawnych w PDF z Internetowego Systemu Aktów Prawnych Sejmu (ISAP)
- Ustawa z 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 884 ze zm.) – art. 2 pkt 4, art. 11, 12a, 13, 25a, 25c.
- Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 12.12.2018 r. w sprawie przyznania osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo działalności w formie spółdzielni socjalnej (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1851) – § 2, 3, 5–8.
- Ustawa z 20.03.2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. z 2025 r. poz. 620 ze zm.) – art. 147, 148, 153.