Pierwsze dni i tygodnie po operacji stawu kolanowego lub barkowego to okres, w którym unieruchomiona kończyna szybko traci zakres ruchu, a wokół stawu narasta obrzęk i tkanka bliznowata. Jednym z narzędzi wykorzystywanych w tym etapie rehabilitacji są szyny CPM (continuous passive motion) – urządzenia, które poruszają stawem pacjenta w sposób ciągły i kontrolowany, bez udziału jego własnych mięśni.
W tym artykule wyjaśniamy, na czym polega terapia CPM, w jakich sytuacjach klinicznych bywa stosowana i jaki sprzęt do tego celu jest dostępny w ofercie X-REH.pl – osobno dla stawu kolanowego i osobno dla stawu barkowego, bo mechanika i wymagania sprzętowe obu stawów są zupełnie inne. Decyzję o tym, czy, kiedy i z jakimi parametrami zastosować terapię CPM, podejmuje zawsze lekarz lub fizjoterapeuta prowadzący – poniższy przegląd ma charakter poglądowy.
Czym jest terapia CPM?
Szyna CPM to zmotoryzowane urządzenie, które delikatnie i powtarzalnie prowadzi kończynę pacjenta przez ustalony zakres ruchu – zgięcie i wyprost, a w niektórych stawach także odwodzenie i przywodzenie – bez konieczności aktywnej pracy mięśniowej pacjenta. Ruch, prędkość, zakres i czas trwania sesji są programowane indywidualnie i mogą być stopniowo zwiększane w miarę postępów gojenia.
Terapia tego typu jest jednym z elementów wczesnej mobilizacji po zabiegach ortopedycznych – stosowana równolegle z innymi formami fizjoterapii, nigdy jako ich zamiennik. To lekarz lub fizjoterapeuta prowadzący ustala, czy dany przypadek kwalifikuje się do CPM, jaki zakres ruchu jest bezpieczny na danym etapie gojenia i jak długo powinna trwać pojedyncza sesja.
Szyny CPM do stawu kolanowego
Staw kolanowy to jedno z najczęstszych wskazań do terapii CPM – po rekonstrukcji więzadeł krzyżowych, endoprotezoplastyce stawu kolanowego, operacjach łąkotki czy innych zabiegach, po których wczesne odzyskanie zakresu zgięcia i wyprostu ma duże znaczenie dla dalszego rokowania.
W ofercie X-REH.pl dostępnych jest kilka modeli szyn CPM obejmujących kończynę dolną (m.in. seria Spectra, Performa oraz BTL CPMotion K) – większość z nich w jednym urządzeniu łączy pracę stawu kolanowego, biodrowego i skokowego, choć dokładny zakres ruchu różni się między modelami. Przykładowo szyna CPM Spectra Essential pozwala na zgięcie kolana do 120° i wyprost do -10°, a dodatkowo obejmuje zgięcie w biodrze do 75° i wyprost do 10° oraz zgięcie podeszwowe stawu skokowego do 40°. Przy wyborze konkretnego modelu warto zawsze sprawdzić jego indywidualną specyfikację, ponieważ pozostałe modele (np. Spectra XL, Spectra Kompanion czy szyny BTL CPMotion K) mają nieco inne zakresy i dodatkowe funkcje.
Szyny CPM do stawu barkowego
Staw barkowy pracuje w zupełnie innych płaszczyznach ruchu niż kolano, więc wymaga dedykowanego urządzenia, a nie modułu dołączanego do szyny kolanowej. W ofercie X-REH.pl taką rolę pełni seria Kinetec Centura – szyna CPM zaprojektowana wyłącznie do rehabilitacji stawu barkowego, z zakresem ruchu odwodzenie/przywodzenie od 20° do 160° oraz zgięcie/wyprost od 20° do 180°.
Producent wskazuje jej zastosowanie m.in. po operacjach naprawczych stożka rotatorów, złamaniach kości ramienia lub łopatki, po nacięciu torebki stawowej, w reumatoidalnym zapaleniu stawów, przy różnych typach zesztywnienia stawu oraz po plastyce wyrostka barkowego (akromioplastyce) – ostateczne wskazanie do zastosowania sprzętu w konkretnym przypadku ustala jednak zawsze lekarz prowadzący.
1 Motor czy 2 Motors?
Wersja Kinetec Centura 1 Motor zapewnia podstawowy, zaprogramowany ruch ciągły w obu płaszczyznach. Wersja Kinetec Centura 2 Motors dodaje funkcję biofeedbacku (monitorowanie i wizualizację postępów terapii) oraz możliwość dokładniejszej regulacji protokołów ćwiczeń, co pozwala precyzyjniej dostosować terapię do etapu rehabilitacji pacjenta.
Wersje Lite – łatwiejszy transport
Obie wersje (1 i 2 silniki) dostępne są też jako Centura Lite – lżejsza, składana konstrukcja, łatwiejsza w transporcie między gabinetami lub salami, przy tym samym zakresie ruchu co wersja standardowa. Do szyny Centura dostępny jest też opcjonalny moduł odwiedzenia horyzontalnego (Horizontal Abduction), rozszerzający pracę barku o dodatkową płaszczyznę ruchu, oraz oprogramowanie Kinetec Data Capture do rejestrowania i monitorowania postępów terapii na kompatybilnym pilocie.
Kolano i bark wymagają sprzętu o innej konstrukcji i innych płaszczyznach ruchu, dlatego przy planowaniu wyposażenia gabinetu czy zakupu na potrzeby konkretnego pacjenta trzeba wybrać model dedykowany danemu stawowi.
Jak zaplanować zakup sprzętu do terapii CPM?
Szyny CPM to sprzęt specjalistyczny, wykorzystywany zarówno w gabinetach fizjoterapii i na oddziałach ortopedycznych, jak i – po zaleceniu lekarza lub fizjoterapeuty – w warunkach domowych na wczesnym etapie rehabilitacji po zabiegu. Wybór między modelami do stawu kolanowego a barkowego, a w obrębie samego barku – między wersją 1 czy 2 silniki oraz standardową czy Lite, warto skonsultować z osobą prowadzącą terapię, biorąc pod uwagę rodzaj zabiegu, etap rehabilitacji i to, czy sprzęt będzie używany stacjonarnie, czy przewożony między miejscami.
Masz pytania dotyczące doboru szyny CPM do konkretnego wskazania lub wyposażenia gabinetu? Doradcy X-REH.pl są do dyspozycji pod numerem 12 311 07 36 oraz mailowo na adres biuro@x-reh.pl w dni robocze od 9:00 do 16:00. Oferujemy również możliwość płatności po dostawie dla jednostek budżetowych oraz leasing sprzętu od 500 zł.
